بال‌هایمان را برای هم باز کنیم

به گزارش خبرگزاری حوزه، دکتر زهرا دلاوری پاریزی استاد و پژوهشگر حوزه خواهران در نوشتاری آورده است:

در ادبیات سیاسی امروز، وقتی سخن از «جناح» به میان می‌آید، ذهن‌ها فوراً به سمت دسته‌بندی‌های چپ و راست، حزب‌ها و ائتلاف‌ها می‌رود. اما در فرهنگ قرآن، «جناح» (بال) استعاره‌ای است از آغوشِ پُر مهر و چترِ حمایت. آنجا که خداوند به پیامبر رحمتش می‌فرماید: «وَاخْفِضْ جَنَاحَکَ لِلْمُؤْمِنِینَ» (سوره حجر، آیه ۸۸)؛ یعنی بال تواضع و مهربانی‌ات را برای مؤمنان بگستران.

نکته‌ شگفت‌انگیز اینجاست که قرآن این «پایین آوردن بال تواضع» را تنها منحصر به والدین نکرده است. اگر در سوره اسراء می‌فرماید برای پدر و مادر «جناح‌الذل» (بال فروتنی) داشته باش، در سوره حجر و شعرا، این دستور را نسبت به عموم مؤمنان صادر کرده است. این یعنی «ایمان»، فارغ از هرگونه سلیقه سیاسی، ریسمانی است که باید ما را به هم پیوند دهد.

وقتی «جناح سیاسی»، ترازوی حق و باطل می‌شود

بزرگترین لغزشگاه در قضاوت‌های ما، به‌ویژه در فضای ملتهب مجازی، این است که «تعلق جناحی» را جایگزین «حق‌طلبی» کنیم. گویی هر که در جناح ما است، معصوم و هر که در جناح مقابل است، باطل مطلق است! قرآن کریم با قاطعیت جلوی این بی‌انصافی می‌ایستد و می‌فرماید: «وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَیٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَیٰ» (سوره مائده، آیه ۸)

«نباید دشمنی با گروهی، شما را به بی‌عدالتی بکشاند؛ عدالت ورزید که به تقوا نزدیک‌تر است.»

این آیه سندی است بر این که حتی با مخالف‌ترینِ افراد هم باید منصفانه برخورد کرد. اگر جناح مقابل ما کار خوبی کرد، نباید به خاطر دشمنی آن را انکار کنیم و اگر هم‌جناحی ما خطایی کرد، نباید به خاطر دوستی بر آن سرپوش بگذاریم.

تقوای مجازی؛ توصیه‌های رهبر شهید به فعالان فضای رسانه

رهبر معظم و شهید ما، بارها بر اهمیت «تقوای رسانه‌ای» تأکید داشتند. ایشان معتقد بودند فضای مجازی، میدان امتحان الهی است و نباید به بهانه دفاع از حق، مرتکب گناه شد.

برخی از مهم‌ترین توصیه‌های اخلاقی ایشان برای حضور در این فضا عبارتند از:

پرهیز از قضاوت بدون علم: قرآن می‌فرماید: «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ» (اسراء، ۳۶). رهبر شهید انقلاب بارها تأکید کردند که هر حرفی را نباید بدون تحقیق منتشر کرد. در فضای مجازی، نشر یک شایعه می‌تواند آبروی مؤمنی را ببرد که جبران‌ناپذیر است.

انصاف در نقد: ایشان می‌فرمودند نقد کنید، اما نقد منصفانه. نباید محاسن را نادیده گرفت و فقط بر عیوب تمرکز کرد. نقد نباید به «تخریب» تبدیل شود.

حفظ حرمت و ادب: ایشان مکرراً از ادبیات توهین‌آمیز و تند در فضای مجازی نهی می‌کردند و معتقد بودند حق را باید با زبان حق و ادب گفت، نه با فحاشی و هتاکی.

تقوای درونی: ایشان می‌فرمودند: «در فضای مجازی، خدا را حاضر و ناظر ببینید.» گمنامی در فضای مجازی نباید باعث شود انسان احساس کند از نظارت الهی خارج شده است.

«جناح من»، پیش از آنکه یک حزب سیاسی باشد، باید «جناح مؤمنین» باشد. تواضع و فروتنی (واخفض جناحک) یعنی بپذیریم که حقیقت لزوماً و همیشه نزد ما نیست. منصف بودن یعنی اگر رقیب سیاسی ما حرف درستی زد، آن را بپذیریم و اگر دوست ما راه کجی رفت، برادرانه به او هشدار دهیم.

بیاییم در فضای مجازی، به جای آنکه با «بال‌هایمان» به سر و روی هم بکوبیم، آن‌ها را برای برادران و خواهران ایمانی‌مان بگسترانیم. تقوای مجازی حکم می‌کند که قبل از زدن دکمه «انتشار» یا «پسندیدن»، از خود بپرسیم: آیا این مطلب منصفانه است؟ یا فقط برای پیروزی جناح من؟ یادمان باشد که خداوند فرمود: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» برادری، فراتر از مرزهای حزبی است.

انتهای پیام